เสาหลักสุขภาพ

เสาหลักสุขภาพ

🚩เสาหลักสุขภาพ

ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อสุขภาพนั้นมากมาย ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลกปัจจุบัน ข้อมูลด้านสุขภาพต่างๆถูกนำเสนอมาจากหลากหลายช่องทาง บ้างก็จริง บ้างก็เท็จ บ้างก็โฆษณาเกินจริงเพื่อผลประโยชน์ จะเชื่อข้อมูลไหน? จะปฏิบัติตัวอย่างไรดี?

ข้อมูลมากมายแบบนี้คงปวดหัวไม่น้อย หมอจึงขอสรุปพื้นฐานสำคัญไว้เพียง 4 ข้อง่ายๆ เปรียบเสมือนเสาหลักค้ำยันสุขภาพของเรานั่นเอง เสาใดไม่มั่นคง สุขภาพก็อาจสั่นคลอนได้ ยิ่งไม่มั่นคงหลายๆต้นก็ยิ่งแย่นะครับ

เสาทั้ง 4 ได้แก่

✅1.กินอาหารที่ดี มีประโยชน์
เอาแบบง่ายๆไม่ต้องซับซ้อนก็คือทานให้ครบ 5+1 ครับ นั่นคืออาหารหลักให้ครบทั้ง 5 หมู่และดื่มน้ำให้เพียงพอ

ปัจจุบันมีแนวโน้มที่คนเราจะได้รับคาร์โบไฮเดรตและไขมันมากเกินไปซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งของความอ้วนและโรคอื่นๆที่จะตามมา ส่วนโปรตีน, เกลือแร่และวิตามินและน้ำกลับมีแนวโน้มที่จะได้ไม่เพียงพอ ก็อาจทำให้ร่างกายอ่อนล้า อ่อนเพลีย ฟื้นตัวจากความเมื่อยล้าต่างๆได้ช้า

ใครที่ทำอาหารทานเองบ่อยๆถือว่าโชคดีมากเลยครับเพราะสามารถเลือกสรรวัตถุดิบที่เหมาะสมได้ด้วยตัวเอง แต่คนที่ฝากท้องไว้กับร้านอาหารนอกบ้านอันนี้ควรใส่ใจเรื่องสารอาหารให้มากๆ ถ้าทานได้อย่างครบถ้วนทั้ง 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสมก็จะส่งเสริมให้กระบวนการทำงานต่างๆ ของร่างกายเป็นไปอย่างราบรื่น

ใครที่รู้ตัวว่าอาจได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ สมัยนี้มีอาหารเสริมมากมาย ช่วยอำนวยความสะดวก แต่ต้องเข้าใจว่ามันเป็นแค่ตัวเสริม ไม่ได้ทดแทนอาหารหลัก ถ้าทานอาหารได้อย่างเหมาะสม ได้รับสารอาหารเพียงพอก็ไม่มีความจำเป็นต้องทานอาหารเสริมเลยครับ ที่สำคัญไม่มีอาหารเสริมใดๆในโลกที่ป้องกันหรือรักษาโรคได้โดยสมบูรณ์ มันเป็นเพียงตัวช่วยด้านสุขภาพตัวนึงเท่านั้น เน้นทานอาหารเสริมแต่ละเลยอาหารหลัก นอกจากจะเสียค่าใช้จ่ายเกินความจำเป็นแล้วสุขภาพก็ทรุดโทรมลงได้อยู่ดี

✅2.พักผ่อนให้เพียงพอ
นี่ก็เป็นหัวใจสำคัญของสุขภาพเช่นกันแต่บ่อยครั้งกลับถูกมองข้าม หลายคนขยันขันแข็งทำงานหามรุ่งหามค่ำจนต้องเบียดเบียนเวลานอน แม้แต่หมอเองก็เคยเป็นแบบนี้มาก่อน😅

การพักผ่อนไม่เพียงพอ สมองอ่อนล้า ร่างกายก็อ่อนเพลีย กว่าจะนั่งหลังขดหลังแข็งทำงานให้เสร็จก็ต้องใช้เวลานานกว่าปกติเพราะสมองเบลอ คิดอะไรไม่ค่อยออก แถมผลงานที่ได้ก็ออกมาก็ไม่ค่อยจะดีนักสู้หลับให้อิ่มแล้วตื่นมาทำงานต่อดีกว่าแบบนี้ความคิดสร้างสรรค์ก็มา งานก็เสร็จเร็ว และมีคุณภาพ

หรือแม้แต่คนรักสุขภาพที่เคร่งมากเกินไปถึงจะนอนดึกแต่ก็ยังฝืนร่างกายตื่นเช้ามาออกกำลังหมอเองก็เคยทำแบบนี้เช่นกัน😅😅 ลองทบทวนใหม่ว่าคุณได้สุขภาพจริงหรือไม่?
หรือกำลังบั่นทอนสุขภาพตัวเองกันแน่? แม้แต่นักกีฬาระดับโลกก็ยังต้องพักให้เพียงพอเลย ขยันออกกำลังเป็นเรื่องที่ดีแต่ความพอดีก็เป็นเรื่องสำคัญครับผม

การนอนหลับ นอกจากร่างกายและสมองจะได้พักผ่อนอย่างเต็มที่แล้ว ในระหว่างนี้ร่างกายยังหลั่งฮอร์โมนสำคัญๆ ต่างๆ ออกมามากมาย ช่วยฟื้นสภาพร่างกายจากการความเมื่อล้าและความเครียดต่างๆ ตลอดจนปรับสมดุลย์การทำงานของร่างกายให้เป็นปกติ การนอนหลับไม่เพียงพอจึงเป็นเหตุให้สุขภาพทรุดโทรมตามมา

ปัจจุบันยอมรับกันแล้วว่าควรนอนหลับอย่างน้อยวันละ 7 ชั่วโมงและการนอนนั้นต้องมีคุณภาพ นั่นคือต้องหลับให้สนิทไม่มีการรบกวน ไม่ใช่หลับๆ ตื่นๆ กลางดึก แบบนี้การนอนก็ขาดตอนและไม่มีคุณภาพ ถือว่านอนไม่เพียงพออยู่ดีครับ

✅3.ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
นี่ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญของสุขภาพที่ดีครับ ต่อให้กินดี หลับอิ่ม แต่ไม่ออกกำลังร่างกายเราก็ยังอ่อนแอได้ การออกกำลังกายทำให้ระบบต่างๆ ของร่างกายถูกฝึกและทำงานได้ย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งกล้ามเนื้อ ข้อต่อ การหายใจ ระบบไหลเวียนโลหิต ตลอดจนถึงระบบฮอร์โมน และอื่นๆอีกมากมาย ช่วยให้ทานอาหารได้อร่อยขึ้น ช่วยให้หลับสนิทและยังลดความเครียดได้ด้วย

จะเห็นว่าการออกกำลังเป็นปัจจัยเกื้อหนุนสุขภาพที่สำคัญมาก สำหรับเด็กการออกกำลังทำมีส่วนช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโต การออกกำลังกายอย่างเหมาะสมมีส่วนช่วยเพิ่มส่วนสูงได้

สำหรับผู้ใหญ่เองแน่นอนว่าเราคงไม่เติบโตขึ้นเหมือนเด็กๆแล้ว ตรงกันข้าม ร่างกายของเรามีแต่จะถดถอยตามวัย เชื่อว่าหลายๆคนน่าจะมีประสบการณ์ปวดเมื่อยหรืออ่อนล้าอ่อนเพลียโดยไม่ทราบสาเหตุ ทั้งๆที่ก็ทำกิจวัตรการงานต่างๆเหมือนเดิมแต่กลับรู้สึกว่าเหนื่อยง่ายกว่าเมื่อก่อน นี่เรากำลังเจ็บป่วยอะไรอยู่รึปล่าวนะ??? ปล่าวเลยครับ เราไม่ได้ป่วย แต่เราแก่ตัวลงทุกวัน
(คำว่า “แก่” พูดเบาๆก็เจ็บ ต้องขออภัยไว้ ณ ที่นี้😂) ไม่มีใครหนี้พ้นแน่นอนและมันทำให้ร่างกายเราค่อยๆอ่อนแอลงโดยไม่รู้ตัว

ข่าวดีคือการออกกำลังจะช่วยชะลอความเสื่อมถอยเหล่านั้นได้ หลายคนคาดหวังให้มีอายุยืนยาว ปัจจุบันเริ่มมีการพูดถึงอายุระดับ 120 ปีเลยนะครับ แต่อายุที่ยืนยาวคงไร้ความหมายถ้าร่างกายไม่แข็งแรง ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ นอนติดเตียงตลอดเวลา นั่นเป็นเพราะความเสื่อมถอยของร่างกายนั่นเอง

เป็นที่ยอมรับแล้วการออกกำลังช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุจริงๆ คนอายุ 100 ปีก็ยังวิ่งได้ ดังที่เคยเป็นข่าวมาแล้ว

สุขภาพดีไม่มีขายอยากได้ก็ต้องออกกำลังนะครับ

✅4.อารมณ์ดี ห่างไกลความเครียด
แม้ความเครียดจะจับต้อง ตรวจสอบได้ยาก แต่ปัจจัยข้อนี้ เรามองข้ามมันไม่ได้เลย

ความเครียดแบ่งคร่าวๆเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกคือความเครียดเฉียบพลัน เช่น ซื้อหวยแต่ไม่ถูก, คะแนนสอบไม่ดีดังที่หวัง หรือ อาจมีคนใกล้ชิดจากไป เป็นต้น ความเครียดกลุ่มนี้เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว มีสิ่งกระตุ้นที่ชัดเจน คนส่วนใหญ่มักจัดการกับความเครียดกลุ่มนี้และกำจัดมันออกไปได้ไม่ยาก ก็คงอารมณ์เสียหรือเครียดบ้างระยะนึง สักพักก็หาย ถ้าเป็นเรื่องที่ไม่รุนแรงมาก อาจเครียดไม่ถึงวันก็เป็นได้

ความเครียดอีกกลุ่มนึงมันมาแบบเรื้อรังครับ มีทั้งที่รู้สาเหตุชัดแจ้ง แต่มีไม่น้อยที่ไม่รู้สาเหตุและไม่รู้ตัวอีกต่างหาก ความเครียดกลุ่มนี้มีผลกระทบกับสุขภาพอย่างชัดเจน เอาง่ายๆเลยก็คือความเครียดไปรบกวนทั้งการกินและการนอนจึงทำให้สุขภาพเราแย่ได้

ลึกขึ้นมาอีกหน่อย ความเครียดทำให้ร่างกายหลั่งสารเคมีหรือฮอร์โมนบางอย่างผิดปกติ เช่น กระเพาะหลั่งกรดมากเกินไป ก็ทำให้เป็นโรคกระเพาะ, ต่อมหมวกไตหลัง Cortisone มากเกินไป
ก็จะไปทำให้ภูมิคุ้นกันลดลง รวมถึงเป็นปัจจัยของโรคอ้วน โรคหัวใจขาดเลือด เส้นเลือดสมองตีบ และอื่นๆอีกมากมาย

นอกจากโรคทางกายแล้วความเครียดก็อาจเป็นต้นตอของโรคทางจิตเวชต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นโรควิตกกังวล นอนไม่หลับ ซึมเศร้าตลอดจนจิตเภทก็อาจตามมาได้

ตรงจุดนี้ความเครียดก็เทียบได้เป็นน้องๆโรคเอดส์เลยนะครับ เพราะเราอาจไม่ได้ป่วยจากความเครียดโดยตรงแต่มันชักนำโรคอื่นๆเข้ามาสู่ตัวเราได้ง่ายๆ ที่สำคัญพวกความเครียดเฉียบพลันทั้งหลายหากต้องพบเจอกับมันบ่อยๆก็อาจก่อร่างสร้างตัวไปเป็นแบบเรื้อรังได้ การสร้างภูมิคุ้มกันทางอารมณ์จึงเป็นสิ่งสำคัญ มองโลกในแง่ดี คิดบวกอยู่เสมอช่วยได้ครับ

สุขภาพเราก็เหมือนตึกที่มีเสาทั้ง 4 ต้นรองรับไว้ หากเสาใดเกิดทรุดลงมา อีกสามอาจพอประคองได้แต่ก็ไม่มั่นคงหรอกครับ และถ้าโชคร้ายก็อาจล้มครืนลงมาได้ ดังนั้นจึงควรใส่ใจให้ครบทุกด้านเนอะ นานๆเขียนบทความซักทีเลยยาวๆหน่อยแต่ก็หวังว่าจะเป็นประโยชน์กับผู้อ่านนะครับ 😊